Historie en verhalen in Augustinusga, Gerkesklooster en Surhuizum

Zaterdag 14 september is Augustinusga het middelpunt van een historische fietstocht langs ‘Plekken rondom Augustinusga’ tijdens de jaarlijkse Open Monumentendag. Door de Stichting Oud-Achtkarspelen is een route van 30 kilometer opgezet door Augustinusga, Rohel, Gerkesklooster en Surhuizum.

De officiële start is om 10.00 uur op het Abrahamsplein in Augustinusga, maar er kan op elk willekeurig punt op de route worden begonnen.

Zo kan er in Surhuizum tussen 10.00 uur en 17.00 uur een bezoek gebracht worden aan het buurtgebouw Petersburg (Miedwei 46) in de Surhuizumermieden.

Het gebouw is in 1928 voor 1000 gulden neergezet om preken in te houden. De oude naam Pro Rege, die geschreven in bruine grindsteentjes boven het dak torent, herinnert nog aan die tijd.

In 1980 was het gebouw dusdanig verouderd, dat de Gereformeerde kerk het voor een symbolisch bedrag van 1 gulden overdroeg aan buurtvereniging De Mieden. Die doopte het pand om tot Petersburg, naar een naastgelegen boerderij.

Vorig jaar werd het buurtgebouw na een grondige verbouwing feestelijk heropend. Tijdens de verbouw is de buitenkant van het gebouw op basis van oude bouwtekeningen in oude staat teruggebracht. Zo zijn de klassieke kruiskozijnen terug, net als het ronde venster boven de ingang.

Vanuit de Mieden voert de route over de Koaisreed naar Surhuizum waar de Doarpstsjerke (Doarpsstrjitte 31) kan worden bezocht. In 1594 werd de kerk zwaar beschadigd door de Spanjaarden in de Tachtigjarige Oorlog. Van de oude kerk bleef niets over en niet eerder dan in 1617 stond er weer een nieuwe kerk. Een aantal jaren later, in 1630, kwam er een grote, koperen klok in de toren te hangen. De kerk uit 1617 werd in 1734 voor een deel afgebroken en met het vrijgekomen bouwmateriaal ongeveer 7,5 meter minder lang maar met dezelfde breedte weer opgebouwd. Omdat de plaatsen Surhuisterveen en Rottevalle, die vroeger onder Surhuizum vielen, zelfstandig werden en eigen kerken kregen, kon het in Surhuizum met een kleinere kerk toe. De gebrandschilderde ramen in het koor zijn gemaakt door glasschilder Ype Staak uit Sneek. Nadien is de kerk meerdere malen gerestaureerd. De grootste renovatie vond plaats in 1995 toen de complete vloer werd vernieuwd en het interieur opnieuw werd geschilderd.

Naast de kerk, bij de familie Alma (Doarpsstrjitte 33a), kan men een verzameling oude vervoermiddelen bewonderen. De verzameling bestaat onder meer uit oude brommers en woonwagens die op het erf staan uitgestald.

De route gaat verder via It Langpaed. Dit voormalige zandpad werd in de winter van 1855 op 1856 aangelegd en loopt vanaf Surhuizum tot aan de Surhuisterveenster vaart. Het pad werd aangelegd voor het kerkvolk en de kinderen van Buwetille die naar Surhuizum gingen.

De hele route en alle deelnemende monumenten zijn te vinden op de website van de Stichting Oud-Achtkarspelen.

surhuzum.nl multimedia
surhuzum.nl multimedia